Redakcja

15 grudnia 2025 roku gościliśmy Antoninę Tosiek – autorkę książki „Przepraszam za brzydkie pismo. Pamiętniki wiejskich kobiet”. Spotkanie poprowadziła dr Julia Wesołowska. W latach 1933–1995 w konkursach pamiętnikarskich dla mieszkańców wsi mogło wziąć udział nawet dziewięćdziesiąt tysięcy kobiet. To Nowy Sącz albo pół Olsztyna pamiętnikarek.

Spotkanie z Emilią Kledzik – autorką książki „Perspektywa poety. Cyganologia Jerzego Ficowskiego” (wydanej pod koniec 2023 roku). Publikacja ta stanowi pierwszą tak obszerną próbę naukowego komentarza do ponad pięćdziesięcioletniej twórczości Jerzego Ficowskiego poświęconej społeczności określanej mianem „Cyganów”.

28 czerwca 1956 roku Poznań skupił na sobie uwagę niemal wszystkich rodaków, rychło stał się też tematem numer jeden zachodniej opinii publicznej. To, co wydarzyło się w stolicy Wielkopolski, miało bowiem siłę dynamitu, z czego doskonale zdawała sobie sprawę zarówno rządząca „ludową Polską” partia komunistyczna i jej „postępowe” sojuszniczki w tzw. krajach demokracji ludowej, jak i wolny świat funkcjonujący za żelazną kurtyną. Rzecz była na wskroś poważna. Oto robotnicy jednego z największych polskich miast niejako en masse wypowiedzieli posłuszeństwo robotniczej władzy mieniącej się rzeczniczką ich interesów. Poznań trafiał de facto w jej najczulszy punkt. Nie tylko bowiem pozbawiał ją legitymacji, ale jednoznacznie wskazywał, że doktryna narzucona Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej po 1945 r. po prostu się nie sprawdza. To właśnie z tej przyczyny sięgnięto po rozwiązanie tyleż drastyczne, co skuteczne: wojskową pacyfikację zbuntowanego miasta.

Na przełomie dziewiętnastego i dwudziestego wieku Olga Boznańska była bez wątpienia najsłynniejszą polską malarką. Wypracowała charakterystyczny styl, zbierała doskonałe recenzje i nie mogła narzekać...

Wymarzona przez dziewiętnastowieczne emancypantki rzeczywistość stawała się faktem: profesjonalne kształcenie dawało kobietom zawód, szansę na rozwijanie talentów i pasji w kontakcie ze szkolną młodzieżą oraz własne pieniądze. Możliwość głosowania i kandydowania w wyborach dawała wpływ na prawo i politykę, a dzięki temu moc współtworzenia państwa. Zatrudnianie w publicznych szkołach powszechnych obok siebie mężczyzn i kobiet gwarantowało równość.

Wykład Oliwii Gromadzkiej – historyczki i doktorantki w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, która naukowo skupia się na historii dziewiętnastowiecznego kolonializmu europejskiego, kontaktach i przenikaniu się kultur w tej epoce oraz dziejach podróży. Przygotowywana przez nią rozprawa doktorska poświęcona jest percepcji Azji Południowej i Wschodniej w polskim podróżopisarstwie z końca XIX wieku.

Władysław Zamoyski, patron roku 2024, wypłynął w 1879 roku w podróż do Australii, gdzie w kolejnym roku odbywała się wystawa światowa. A co było dalej? O tym opowiada Małgorzata Potocka z Biblioteki Kórnickiej PAN.

„Praca organiczna była najskuteczniejszą formą walki z zaborcą” – wskazówki bibliograficzne Chwalba Andrzej, Historia Polski 1795–1918, Kraków 2000 (i późniejsze). ...

Zapraszamy wszystkie osoby, samorządowców z Wielkopolski, Pomorza, Kujaw oraz Ziemi Lubuskiej, a także inne chcące się przyłączyć samorządy, regionalistów, muzealników, instytucje i stowarzyszenia, które pielęgnują pamięć o Powstaniu Wielkopolskim i zajmują się upowszechnianiem wiedzy o bohaterskim zrywie naszych przodków, do włączenia się w nasz wspólny wysiłek doprowadzenia do ustanowienia dnia 27 grudnia świętem państwowym.

Zanim wybuchło powstanie wielkopolskie, był Polski Sejm Dzielnicowy. Dzięki niemu Polacy w zaborze pruskim dysponowali legalną władzą, która mogła przejąć rządy w Wielkopolsce po rozpoczęciu insurekcji. Niestety, wydarzenie to pozostaje niemal zupełnie zapomniane. By pomóc w zmianie tego stanu rzeczy, przygotowaliśmy pakiet materiałów dla nauczycieli do wykorzystania w czasie lekcji.