Czytaj

Ambasadorka sprawy polskiej, twórczyni Szkoły Domowej Pracy Kobiet i współzałożycielka Fundacji Zakłady Kórnickie – 4 lipca mija 192 rocznica urodzin Jadwigi z Działyńskich Zamoyskiej, patronki 2023 roku.

Są kobiety, które po śmierci męża rozpaczają. Inne z mniej lub bardziej skrywaną radością wkraczają we wdowie życie. Jeszcze inne robią rachunek sumienia i pytają: „w jaki sposób teraz mogę się przydać światu?”. Jadwiga Zamoyska zdecydowanie była typem nr trzy.

W 1859 roku „pośród ciszy i głębokiego milczenia widzów” w Poznaniu odsłonięto pomnik popularnego w całej Wielkopolsce narodowego wieszcza. Tę podniosłą atmosferę poprzedziły lata walki toczonej z władzami pruskimi: od lokalnej policji, przez prezesa Prowincji Poznańskiej, po rząd centralny w Berlinie.

Rzadko kiedy na półki księgarskie trafia pozycja o tak perfekcyjnie dobranym tytule. „Już nie żyjesz” to nie przenośnia – ta książka naprawdę jest tak zła, że wrażliwy czytelnik może nie przeżyć jej lektury.

Władcy, którzy pozytywnie zapisali się w dziejach swojego kraju, zwykle noszą przydomek Wielki. Zdarzają się też wybitni monarchowie zapamiętani jako Wspaniali, Mądrzy czy Chrobrzy. Wydawałoby się oczywiste, że do tej kategorii należeć będą też królowie zwani Dobrymi. Ale czy na pewno?

Konkwistadorzy często byli okrutni, cyniczni i chciwi, ale w razie konieczności potrafili wykazać się wyjątkową odwagą, wytrwałością i pomysłowością. Ich najbardziej niezwykłym osiągnięciem nie był podbój imperiów Inków czy Azteków, ale spływ Amazonką, którego dokonał Francisco de Orellana.

Poznań jest siedzibą wielu interesujących placówek kulturalnych. Trudno jednak o bardziej unikalną instytucję niż MBP – muzeum całkowicie poświęcone broni pancernej. Co znajdziemy w jego pawilonach?

Losy Polaków na Wschodzie cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem krajowych i zagranicznych historyków. Rosyjska agresja na Ukrainę w lutym 2022 roku znacząco osłabiła jednak możliwości badawcze – dostęp do postradzieckich archiwów w Moskwie stał się praktycznie niemożliwy. Czas pokaże, czy i ewentualnie kiedy znów będzie można swobodnie prowadzić tam kwerendy. Pozostaje mieć nadzieję, że będzie się to odbywało w warunkach sprzyjających historykom, tak jak miało to miejsce na początku lat 90. XX wieku.

Współczesne nekropolie komunalne to zwykle monotonne rzędy nagrobków, urozmaicone zaledwie pojedynczymi drzewami i krzewami. W XIX wieku natomiast cmentarze przypominały parki i były popularnymi miejscami spacerów. Sadzona tam roślinność miała wprowadzać w odpowiedni nastrój i skłaniać do refleksji.

31 października 1918 roku na lotnisku w podkrakowskich Rakowicach życie biegło swoim zwykłym torem, a na samolotach widniały czarne austriackie krzyże. Następnego dnia baza stała się pierwszym lotniskiem odradzającej się Rzeczypospolitej. Jak doszło do tego przewrotu i zmiany władzy?