Oglądaj

28 czerwca 1956 roku Poznań skupił na sobie uwagę niemal wszystkich rodaków, rychło stał się też tematem numer jeden zachodniej opinii publicznej. To, co wydarzyło się w stolicy Wielkopolski, miało bowiem siłę dynamitu, z czego doskonale zdawała sobie sprawę zarówno rządząca „ludową Polską” partia komunistyczna i jej „postępowe” sojuszniczki w tzw. krajach demokracji ludowej, jak i wolny świat funkcjonujący za żelazną kurtyną. Rzecz była na wskroś poważna. Oto robotnicy jednego z największych polskich miast niejako en masse wypowiedzieli posłuszeństwo robotniczej władzy mieniącej się rzeczniczką ich interesów. Poznań trafiał de facto w jej najczulszy punkt. Nie tylko bowiem pozbawiał ją legitymacji, ale jednoznacznie wskazywał, że doktryna narzucona Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej po 1945 r. po prostu się nie sprawdza. To właśnie z tej przyczyny sięgnięto po rozwiązanie tyleż drastyczne, co skuteczne: wojskową pacyfikację zbuntowanego miasta.

Na przełomie XIX i XX wieku Imperium Rosyjskie włączyło się w rywalizację o wpływy na Dalekim Wschodzie. Inwestycje w kolej i zakładanie konsorcjów handlowych ułatwić miało podporządkowanie się Mandżurii i Korei. Polityka ta doprowadziła do wybuchu w 1904 wojny z Japonią, która – ku zaskoczeniu ówczesnego świata – zakończyła się klęską Caratu. Szok spowodowany klęską ujawnił problemy społeczne i gospodarcze, które trawiły Imperium. Po masakrze pokojowej demonstracji z niedzieli 22 stycznia 1905 roku Rosję ogarnęła rewolucja, która przez historiografię nazwana została Rewolucją 1905 roku.

Na przełomie dziewiętnastego i dwudziestego wieku Olga Boznańska była bez wątpienia najsłynniejszą polską malarką. Wypracowała charakterystyczny styl, zbierała doskonałe recenzje i nie mogła narzekać...

Wymarzona przez dziewiętnastowieczne emancypantki rzeczywistość stawała się faktem: profesjonalne kształcenie dawało kobietom zawód, szansę na rozwijanie talentów i pasji w kontakcie ze szkolną młodzieżą oraz własne pieniądze. Możliwość głosowania i kandydowania w wyborach dawała wpływ na prawo i politykę, a dzięki temu moc współtworzenia państwa. Zatrudnianie w publicznych szkołach powszechnych obok siebie mężczyzn i kobiet gwarantowało równość.

Wykład Oliwii Gromadzkiej – historyczki i doktorantki w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, która naukowo skupia się na historii dziewiętnastowiecznego kolonializmu europejskiego, kontaktach i przenikaniu się kultur w tej epoce oraz dziejach podróży. Przygotowywana przez nią rozprawa doktorska poświęcona jest percepcji Azji Południowej i Wschodniej w polskim podróżopisarstwie z końca XIX wieku.

Czym była PeWuKa? Dlaczego powstała i kto stał za jej organizacją? Co można było zobaczyć na „największym targu Europy” (jak o wystawie mówili sami organizatorzy)? Jak wpłynęła na życie turystyczne w Poznaniu? Czy dzięki organizacji wystawy miasto zyskało na popularności wśród polskich i zagranicznych turystów?

Władysław Zamoyski, patron roku 2024, wypłynął w 1879 roku w podróż do Australii, gdzie w kolejnym roku odbywała się wystawa światowa. A co było dalej? O tym opowiada Małgorzata Potocka z Biblioteki Kórnickiej PAN.

Żyjący w początkach XVIII wieku Tomasz Stanisław Wolski z Uniejowa jest jednym z najbardziej znanych polskich podróżników. Swoje liczne wojaże opisywał w opasłych pamiętnikach, które zachwycają nie tylko przygodami bohatera, ale także doskonałością łaciny. Dla przyszłych badaczy tego zagadnienia wspomnienia Wolskiego stały się fundamentem opisów pątniczych wypraw i archetypem tego typu aktywności. Jak zatem wyglądała pielgrzymka do Ziemi Świętej, jakie obserwacje jej towarzyszyły i z jakich powodów wyruszano w podróż?

Gdzie podróżowała patronka 2023 roku? Czy były to tylko krajoznawcze wycieczki, czy podróżowała także w celach służbowych? Jakie pamiątki po jej podróżach dziś możemy oglądać w kórnickim zamku? O tym wszystkim opowie prof. UAM dr hab. Magdalena Biniaś-Szkopek, dyrektorka Biblioteki Kórnickiej PAN, współredaktorka wspomnień Jadwigi Zamoyskiej oraz Marii Zamoyskiej!