Tag: Historia Polski

Ogromne zasięgi w mediach społecznościowych zrobiła w lipcu 2026 roku grafika przedstawiająca daty pierwszych wyborów w poszczególnych krajach Europy. Nie jest ona jednak pozbawiona licznych błędów i nieścisłości. Jej treść – i spór, który rozgorzał wokół niej – skłaniają do kilku wniosków.

Konstanty Podhorski poświęcił wiele czasu i pieniędzy, by zmienić swoje życie. Porzucił rolę ukraińskiego posiadacza ziemskiego, by zostać amerykańskim przedsiębiorcą i poszukiwaczem złota. Początkowy brak sukcesów na Alasce wcale go nie zraził – przeciwnie, dążył do rozszerzenia swojej działalności, również na ziemie znajdujące się po przeciwnej stronie Cieśniny Beringa – Półwysep Czukocki.

Czym był margines społeczny, czym różniła się bieda przedwojenna od współczesnej, dlaczego tak trudno ją badać — o tym mówimy w najnowszym Kontekście Historycznym.

W najnowszym, nieco innym niż zazwyczaj odcinku podcastu zabieramy Was w historyczną podróż po Wielkopolsce. Tym razem role nieco się odwracają – Paweł Rzewuski pyta, a Agata Łysakowska-Trzoss w roli ekspertki i lokalnej przewodniczki podpowiada, jakie niezwykłe miejsca, zamki i ekspozycje po prostu trzeba odwiedzić w tym sezonie. Zaczynamy tradycyjnie od polecajek książkowych (od mrocznych galicyjskich tajemnic po sarmackie bogactwo), a następnie wyruszamy śladem dawnych wystaw przemysłowych, wielkopolskiego ziemiaństwa i fascynujących archiwów.

Jedną z kwestii łączących dziewiętnaste i dwudzieste pierwsze stulecie jest dyskusja o charakterze izby wyższej parlamentu. Ponad 150 lat temu nieszablonowe stanowisko w tej sprawie zajął filozof z Wierzenicy – August Cieszkowski. Sedno jego myśli wciąż zachowuje aktualność.

Jan III Sobieski to pierwszy monarcha w dziejach Polski, który miał syna, ale ten nie został po jego śmierci władcą. Co sprawiło, że elektorzy złamali wielowiekową tradycję? Czy potomkowie Sobieskiego nie nadawali się na władców? A może to Marysieńka sabotowała własne dzieci?

Konstanty Podhorski należał do bogatych przedsiębiorców przełomu XIX i XX wieku. Zawdzięczał to raczej nie sprawnie prowadzonym interesom, tylko odziedziczonemu po przodkach majątkowi. W odróżnieniu od wielu innych przedstawicieli arystokracji z ziem dawnej Rzeczypospolitej w poszukiwaniu nowych źródeł dochodu był w stanie porzucić swoje dotychczasowe życie i wyruszyć w świat.

Po zakończeniu burzliwej epoki wojen napoleońskich w Europie rozkwitały koncesjonowane instytucje reprezentacyjne. Cztery z nich utworzono, na mocy postanowień Kongresu Wiedeńskiego, na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. Najpóźniej, bo dopiero w roku 1827, zaczął obradować Sejm Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Podobnie jak inne zgromadzenia prowincjonalne tej epoki, Sejm w Poznaniu służyć miał integracji prowincji z centrum państwa pruskiego. W tym sensie miał on być dość typowym w krajobrazie europejskim zgromadzeniem reprezentacyjnym.

Gdy Władysław Jagiełło trafił do Krakowa, władał terenami ciągnącymi się setki kilometrów na północ i wschód. Mimo to z Wawelu mógł w jedno przedpołudnie dojechać na teren znajdujący się pod zwierzchnictwem wrogiego sobie króla.

Spotkanie z Emilią Kledzik – autorką książki „Perspektywa poety. Cyganologia Jerzego Ficowskiego” (wydanej pod koniec 2023 roku). Publikacja ta stanowi pierwszą tak obszerną próbę naukowego komentarza do ponad pięćdziesięcioletniej twórczości Jerzego Ficowskiego poświęconej społeczności określanej mianem „Cyganów”.