Tag: władcy i dynastie

Choć Habsburgowie w polskiej historii kojarzą się raczej negatywnie, nie da się ukryć, że wielokrotnie ich losy krzyżowały się z naszymi dziejami w sposób trudny do jednoznacznej oceny. Czy Habsburg mógłby być dobrym królem Polski? I czy królowa Bona mogłaby być ich agentką?

Upadek Bony na polowaniu? Intrygi Habsburgów? Wiek Ludwiki Marii Gonzagi? Na temat przyczyn końca polskich dynastii istnieje wiele hipotez. A co, jeśli powód jest zupełnie inny?

Władcy, którzy pozytywnie zapisali się w dziejach swojego kraju, zwykle noszą przydomek Wielki. Zdarzają się też wybitni monarchowie zapamiętani jako Wspaniali, Mądrzy czy Chrobrzy. Wydawałoby się oczywiste, że do tej kategorii należeć będą też królowie zwani Dobrymi. Ale czy na pewno?

Losy królewskich i arystokratycznych rodów to doskonały materiał na film lub serial. Bohaterami małego ekranu byli już m.in. Izabela Kastylijska czy Ludwik XIV, triumfy święciły odcinkowe historie o Tudorach czy Borgiach. Zwykle jednak fikcja wygrywa w takich produkcjach z prawdą historyczną.

To jedna z tych postaci, które historia potraktowała wyjątkowo łaskawie. Najczęściej określa się ją jako piękną i nieszczęśliwą, a w zbiorowej świadomości ma twarz Romy Schneider. Gdy jednak odrzucić mit narosły wokół niej przez ponad sto lat – kogo ujrzymy?

Księżniczka Elżbieta miała dziesięć lat, gdy po abdykacji Edwarda VIII tron Wielkiej Brytanii nieoczekiwanie objął jej ojciec, Jerzy VI. Od tej pory życie następczyni tronu podporządkowane zostało koronie. Trzy lata później wybuchła II wojna światowa.

W opinii rewolucjonistów uosabiała wszystko, co złe w monarchii i systemie, który chcieli obalić. Jeśli jednak przyjrzeć się bliżej postaci Marii Antoniny, trudno uznać ją za jedyną winowajczynię nieszczęść królestwa. Można natomiast dostrzec głębsze przyczyny nienawiści, jaką do niej pałano.

Śmierć króla, choć była naturalnym końcem ludzkiego życia, ściśle wiązała się z kwestią monarszego majestatu i wykorzystywana była do manifestacji zwierzchnictwa nad państwem i poddanymi. Ideologia władzy wpływała zarówno na ostatnie chwile panującego, jak i jego pogrzeb oraz przekazanie władzy.

Smutek. Uczucie to zdawało się emanować ze wszystkiego wokół i ogarniało mieszkańców Poczdamu. Zachmurzone niebo jakby jednoczyło się z nimi w chwili dojmującego przygnębienia i żałoby. Cesarz Wilhelm II nie potrafił ukryć żalu, choć zmarła osoba, której wszystkie ideały odrzucił.

„Cios, którego się obawiano, został zadany. Światowe Imperium pogrąża się w żalu po nieodwracalnej stracie. Nasza ukochana królowa, ugiąwszy się pod ciężarem lat i zaszczytów, udała się na wieczny odpoczynek. Nie ma słów, które oddałyby powszechny smutek i równie powszechne poczucie narodowej i osobistej straty” – pisał „Times” dzień po śmierci królowej Wiktorii.