Tag: Wielkopolska

Czym był margines społeczny, czym różniła się bieda przedwojenna od współczesnej, dlaczego tak trudno ją badać — o tym mówimy w najnowszym Kontekście Historycznym.

W najnowszym, nieco innym niż zazwyczaj odcinku podcastu zabieramy Was w historyczną podróż po Wielkopolsce. Tym razem role nieco się odwracają – Paweł Rzewuski pyta, a Agata Łysakowska-Trzoss w roli ekspertki i lokalnej przewodniczki podpowiada, jakie niezwykłe miejsca, zamki i ekspozycje po prostu trzeba odwiedzić w tym sezonie. Zaczynamy tradycyjnie od polecajek książkowych (od mrocznych galicyjskich tajemnic po sarmackie bogactwo), a następnie wyruszamy śladem dawnych wystaw przemysłowych, wielkopolskiego ziemiaństwa i fascynujących archiwów.

Jedną z kwestii łączących dziewiętnaste i dwudzieste pierwsze stulecie jest dyskusja o charakterze izby wyższej parlamentu. Ponad 150 lat temu nieszablonowe stanowisko w tej sprawie zajął filozof z Wierzenicy – August Cieszkowski. Sedno jego myśli wciąż zachowuje aktualność.

Po zakończeniu burzliwej epoki wojen napoleońskich w Europie rozkwitały koncesjonowane instytucje reprezentacyjne. Cztery z nich utworzono, na mocy postanowień Kongresu Wiedeńskiego, na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. Najpóźniej, bo dopiero w roku 1827, zaczął obradować Sejm Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Podobnie jak inne zgromadzenia prowincjonalne tej epoki, Sejm w Poznaniu służyć miał integracji prowincji z centrum państwa pruskiego. W tym sensie miał on być dość typowym w krajobrazie europejskim zgromadzeniem reprezentacyjnym.

Czym była PeWuKa? Dlaczego powstała i kto stał za jej organizacją? Co można było zobaczyć na „największym targu Europy” (jak o wystawie mówili sami organizatorzy)? Jak wpłynęła na życie turystyczne w Poznaniu? Czy dzięki organizacji wystawy miasto zyskało na popularności wśród polskich i zagranicznych turystów?

W październiku 1926 roku dyrektor Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu podpisał pismo, w którym dziękował pewnej ofiarodawczyni za przekazanie instytucji książek. Miały one pomóc w polonizowaniu księgozbioru Biblioteki Cesarza Wilhelma, przejętego przez Polaków po odrodzeniu się Rzeczpospolitej.

„Dzień wczorajszy, dzień 26 stycznia – to […] dzień prawdziwie historyczny. Przeżywaliśmy wczoraj chwilę, która przejdzie do historii Narodu, o której potomkowie nasi po wiekach mówić będą. Przeżywaliśmy chwilę, na którą pokolenia całe czekały od przeszło wieku. […] Byliśmy świadkami uroczystości zaprzysiężenia zawiązku, podwaliny przyszłej potężnej armii polskiej”.

W dawnej wizji świata tuż obok ludzi mieszkały też liczne istoty demoniczne. Wielkopolskie lasy, pola czy bagna zasiedlane były przez diabły, południce, rusałki i wiele innych niezwykłych stworzeń.

W Wielkopolsce co rusz można natknąć się na legendy o zjawach pojawiających się nocami w mrocznych zamkowych komnatach lub błąkających się po okolicy. Te opowieści często nawiązują do dawnych właścicieli zmuszonych po śmierci pokutować za swoje grzechy. Nierzadko słyszy się też o tajemniczych damach, których dusze nie mogą zaznać spokoju. Poznaj niezwykłe legendy z północnej Wielkopolski i odkryj kryjące się za nimi historie!

Dziś trudno wyobrazić sobie spacer po poznańskiej starówce bez podziwiania trykających się na ratuszu koziołków czy spojrzenia na stragany skryte w podcieniach wielobarwnych domków budniczych. Jedne i drugie należą do najbardziej charakterystycznych i najczęściej fotografowanych elementów architektonicznych miasta, nieodłącznie wrośniętych w jego panoramę. Gdyby jednak odbyć ten sam spacer w lutym 1945 roku, tuż po wyzwoleniu miasta, obraz utrwalony na zdjęciu przedstawiałby ruiny.