Artykuły

Emancypacja kobiet w Afganistanie nie została wyłącznie narzucona przez obce wojska. Lokalni intelektualiści mówili o konieczności równouprawnienia Afganek już na przełomie XIX i XX wieku. Próby wcielenia tej idei w życie podjęła się para królewska, która rządziła krajem w latach 1919–1929.

Czeska Praga słynie z zamku na Hradczanach, mostu Karola czy ruchomego zegara na rynku Starego Miasta. Rzadziej pamięta się o okolicach Placu Karola (Karlovo Naměstí). A to właśnie tutaj ulokowano w XIV wieku miasto uznawane za jeden z najciekawszych projektów urbanistycznych średniowiecznej Europy.

Rok po rozpoczęciu nowej inwazji Rosji na Ukrainę przypominamy wywiad z dr Martą Studenną-Skrukwą, który przeprowadziliśmy kilka dnia dni po wybuchu wojny. Rozmawialiśmy z nią wówczas o historii Ukrainy, Donbasie, tożsamości ukraińskiej i zmianach, jakie nastąpiły w Ukrainie po Pomarańczowej Rewolucji oraz Rewolucji Godności.

Samuel Marshall i Dave Grossman. Te dwa nazwiska kojarzy każdy zajmujący się psychologią wojskową. Obaj dowodzili, że żołnierze na polu walki nie chcą zabijać. Ich książki weszły do kanonu rozmów o przemocy i zabijaniu, stanowiąc fundament wielu dalszych publikacji. Czy słusznie?

Potomek królewskiego rodu Inków wywołał powstanie, które zagroziło hiszpańskiemu panowaniu w Peru. Zginęły w nim dziesiątki tysięcy osób, a okrucieństwo powstańców przeszło do legendy. Dlaczego doszło do rebelii i czy mogło powstać niezależne państwo rządzone przez rdzennych mieszkańców Andów?

Pojawiające się w mediach społecznościowych fotografie ukraińskich pojazdów oznaczonych „krzyżami belkowymi” wywołały falę oskarżeń o kultywowanie ideologii neonazistowskiej w szeregach ZSU. Mało kto jednak zadał sobie trud, by zbadać historię tego symbolu. A jest w czym grzebać.

Najbardziej znanymi polskimi akrobatami lotniczymi była grupa zwana „Trójką Bajana” z 2. Pułku Lotniczego w Krakowie-Rakowicach. Do dzisiaj krążą o nich legendy, np. że latali ze skrzydłami powiązanymi sznurkami. Trójka ta miała swoją renomę, ale i konkurencję, o której dziś mało kto pamięta.

„Tyle tam było wysokich wież i świątyń, i budowli wznoszących się wprost z wody, a wszystko murowane z kamienia, że niektórzy żołnierze nasi pytali, czy to, co widzimy, nie jest snem” – pisał hiszpański żołnierz i kronikarz o stolicy Azteków, Tenochtitlán. Czy miasto rzeczywiście było tak niezwykłe?

Walka w głębi pustyni przypomina misję na Marsie. Śmiałkowie zapuszczający się na bezdroża muszą być silni, wytrzymali i dysponować niezawodnym sprzętem radzącym sobie w ekstremalnych warunkach. Oto jeden z takich pojazdów, sprawdzony w czasie zmagań w Afryce w czasie II wojny światowej.

Był taki czas, że krakowianie mieszkali niemalże na beczkach prochu. W mieście i wokół niego znajdowały się liczne składy amunicji, prochu i materiałów wybuchowych zgromadzonych na potrzeby Twierdzy Kraków. Wybuch z 1917 roku nie był pierwszy ani ostatni, ale na pewno najtragiczniejszy w skutkach.