Tag: XIX wiek

Ogromne zasięgi w mediach społecznościowych zrobiła w lipcu 2026 roku grafika przedstawiająca daty pierwszych wyborów w poszczególnych krajach Europy. Nie jest ona jednak pozbawiona licznych błędów i nieścisłości. Jej treść – i spór, który rozgorzał wokół niej – skłaniają do kilku wniosków.

Konstanty Podhorski poświęcił wiele czasu i pieniędzy, by zmienić swoje życie. Porzucił rolę ukraińskiego posiadacza ziemskiego, by zostać amerykańskim przedsiębiorcą i poszukiwaczem złota. Początkowy brak sukcesów na Alasce wcale go nie zraził – przeciwnie, dążył do rozszerzenia swojej działalności, również na ziemie znajdujące się po przeciwnej stronie Cieśniny Beringa – Półwysep Czukocki.

Czym był margines społeczny, czym różniła się bieda przedwojenna od współczesnej, dlaczego tak trudno ją badać — o tym mówimy w najnowszym Kontekście Historycznym.

Ile było adaptacji „Wichrowych wzgórz”? Czy jest to romans, czy może horror? Czy królowa Wiktoria czytała powieści sióstr Brontë? O tym i innych niezwykłych faktach związanych z jedną z najbardziej kontrowersyjnych angielskich powieści opowiemy w najnowszym odcinku „Kontekstu Historycznego”. Zapraszają Agata Łysakowska-Trzoss i Paweł Rzewuski.

Jedną z kwestii łączących dziewiętnaste i dwudzieste pierwsze stulecie jest dyskusja o charakterze izby wyższej parlamentu. Ponad 150 lat temu nieszablonowe stanowisko w tej sprawie zajął filozof z Wierzenicy – August Cieszkowski. Sedno jego myśli wciąż zachowuje aktualność.

Konstanty Podhorski należał do bogatych przedsiębiorców przełomu XIX i XX wieku. Zawdzięczał to raczej nie sprawnie prowadzonym interesom, tylko odziedziczonemu po przodkach majątkowi. W odróżnieniu od wielu innych przedstawicieli arystokracji z ziem dawnej Rzeczypospolitej w poszukiwaniu nowych źródeł dochodu był w stanie porzucić swoje dotychczasowe życie i wyruszyć w świat.

Po zakończeniu burzliwej epoki wojen napoleońskich w Europie rozkwitały koncesjonowane instytucje reprezentacyjne. Cztery z nich utworzono, na mocy postanowień Kongresu Wiedeńskiego, na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. Najpóźniej, bo dopiero w roku 1827, zaczął obradować Sejm Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Podobnie jak inne zgromadzenia prowincjonalne tej epoki, Sejm w Poznaniu służyć miał integracji prowincji z centrum państwa pruskiego. W tym sensie miał on być dość typowym w krajobrazie europejskim zgromadzeniem reprezentacyjnym.

Na przełomie XIX i XX wieku Imperium Rosyjskie włączyło się w rywalizację o wpływy na Dalekim Wschodzie. Inwestycje w kolej i zakładanie konsorcjów handlowych ułatwić miało podporządkowanie się Mandżurii i Korei. Polityka ta doprowadziła do wybuchu w 1904 wojny z Japonią, która – ku zaskoczeniu ówczesnego świata – zakończyła się klęską Caratu. Szok spowodowany klęską ujawnił problemy społeczne i gospodarcze, które trawiły Imperium. Po masakrze pokojowej demonstracji z niedzieli 22 stycznia 1905 roku Rosję ogarnęła rewolucja, która przez historiografię nazwana została Rewolucją 1905 roku.

Na przełomie dziewiętnastego i dwudziestego wieku Olga Boznańska była bez wątpienia najsłynniejszą polską malarką. Wypracowała charakterystyczny styl, zbierała doskonałe recenzje i nie mogła narzekać...

Wykład Oliwii Gromadzkiej – historyczki i doktorantki w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, która naukowo skupia się na historii dziewiętnastowiecznego kolonializmu europejskiego, kontaktach i przenikaniu się kultur w tej epoce oraz dziejach podróży. Przygotowywana przez nią rozprawa doktorska poświęcona jest percepcji Azji Południowej i Wschodniej w polskim podróżopisarstwie z końca XIX wieku.