Tag: XIX wiek

Jest rok 1882 po narodzeniu Chrystusa. Cała Polska podbita przez zaborców. Cała? Nie! Jedna jedyna osada zamieszkała przez nieugiętą rodzinę Zamoyskich wciąż stawia opór najeźdźcom. 

Strach przed szczepionkami był niegdyś powszechny. Ostrzegano, że wstrzykuje się wraz z nimi diabła i że wyrastają od nich ogony. Mimo to już w XVIII wieku budziły nadzieję na pokonanie najstraszliwszych chorób, a na progu polskiej niepodległości uznawano je za jeden z fundamentów jej zachowania.

Do książki Joanny Kuciel-Frydryszak mam podejście ambiwalentne. Po długiej lekturze wynotowałam listę zastrzeżeń, z których najważniejsze brzmi: to nie jest książka historyczna. Jej popularność jest jednak nieprzypadkowa, a czytelniczka czy czytelnik spoza środowiska akademickiego chętniej sięgnie dzięki niej po opowieści i pamiątki po swoich własnych przodkiniach niż po lekturze tekstów specjalistycznych.

Gałki, świderki, podane w rożku zwykłym lub słodkim albo w pudełku, z dodatkiem owoców, bitej śmietany lub posypki. Do tego jesteśmy przyzwyczajeni, z tym spotykamy się najczęściej podczas letnich spacerów. A gdyby tak trochę zaryzykować i spróbować przyrządzić lody trochę inaczej? Jak w XIX wieku?

Ambasadorka sprawy polskiej, twórczyni Szkoły Domowej Pracy Kobiet i współzałożycielka Fundacji Zakłady Kórnickie – 4 lipca mija 192 rocznica urodzin Jadwigi z Działyńskich Zamoyskiej, patronki 2023 roku.

Są kobiety, które po śmierci męża rozpaczają. Inne z mniej lub bardziej skrywaną radością wkraczają we wdowie życie. Jeszcze inne robią rachunek sumienia i pytają: „w jaki sposób teraz mogę się przydać światu?”. Jadwiga Zamoyska zdecydowanie była typem nr trzy.

W 1859 roku „pośród ciszy i głębokiego milczenia widzów” w Poznaniu odsłonięto pomnik popularnego w całej Wielkopolsce narodowego wieszcza. Tę podniosłą atmosferę poprzedziły lata walki toczonej z władzami pruskimi: od lokalnej policji, przez prezesa Prowincji Poznańskiej, po rząd centralny w Berlinie.

Współczesne nekropolie komunalne to zwykle monotonne rzędy nagrobków, urozmaicone zaledwie pojedynczymi drzewami i krzewami. W XIX wieku natomiast cmentarze przypominały parki i były popularnymi miejscami spacerów. Sadzona tam roślinność miała wprowadzać w odpowiedni nastrój i skłaniać do refleksji.

Jadąc z Poznania do Międzychodu, mijamy nieco zapomniany cmentarzyk w Orzeszkowie, na którym widoczny jest żeliwny obelisk. Tylko nieliczni znają dzieje tego miejsca, choć skrywa ono wiele ciekawych historii. Jedna z nich dotyczy znanego niegdyś działacza narodowego i pastora tamtejszej parafii.

Wrota Europy. Zrozumieć Ukrainę – kolejna już na naszym rynku książka Serhiia Plokhy’ego (w polskiej transkrypcji Serhij Płochij) – ukazała się na polskim rynku...