Tag: historia polityczna

Ogromne zasięgi w mediach społecznościowych zrobiła w lipcu 2026 roku grafika przedstawiająca daty pierwszych wyborów w poszczególnych krajach Europy. Nie jest ona jednak pozbawiona licznych błędów i nieścisłości. Jej treść – i spór, który rozgorzał wokół niej – skłaniają do kilku wniosków.

Jedną z kwestii łączących dziewiętnaste i dwudzieste pierwsze stulecie jest dyskusja o charakterze izby wyższej parlamentu. Ponad 150 lat temu nieszablonowe stanowisko w tej sprawie zajął filozof z Wierzenicy – August Cieszkowski. Sedno jego myśli wciąż zachowuje aktualność.

Jan III Sobieski to pierwszy monarcha w dziejach Polski, który miał syna, ale ten nie został po jego śmierci władcą. Co sprawiło, że elektorzy złamali wielowiekową tradycję? Czy potomkowie Sobieskiego nie nadawali się na władców? A może to Marysieńka sabotowała własne dzieci?

Po zakończeniu burzliwej epoki wojen napoleońskich w Europie rozkwitały koncesjonowane instytucje reprezentacyjne. Cztery z nich utworzono, na mocy postanowień Kongresu Wiedeńskiego, na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. Najpóźniej, bo dopiero w roku 1827, zaczął obradować Sejm Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Podobnie jak inne zgromadzenia prowincjonalne tej epoki, Sejm w Poznaniu służyć miał integracji prowincji z centrum państwa pruskiego. W tym sensie miał on być dość typowym w krajobrazie europejskim zgromadzeniem reprezentacyjnym.

Hiszpański rozbitek wpada w ręce Majów, a dzięki swoim talentom zostaje wodzem wojennym i żeni się z córką króla. To nie scenariusz filmu ani gry komputerowej, ale historia prawdziwej osoby – Gonzala Guerrera.

Gdy Władysław Jagiełło trafił do Krakowa, władał terenami ciągnącymi się setki kilometrów na północ i wschód. Mimo to z Wawelu mógł w jedno przedpołudnie dojechać na teren znajdujący się pod zwierzchnictwem wrogiego sobie króla.

28 czerwca 1956 roku Poznań skupił na sobie uwagę niemal wszystkich rodaków, rychło stał się też tematem numer jeden zachodniej opinii publicznej. To, co wydarzyło się w stolicy Wielkopolski, miało bowiem siłę dynamitu, z czego doskonale zdawała sobie sprawę zarówno rządząca „ludową Polską” partia komunistyczna i jej „postępowe” sojuszniczki w tzw. krajach demokracji ludowej, jak i wolny świat funkcjonujący za żelazną kurtyną. Rzecz była na wskroś poważna. Oto robotnicy jednego z największych polskich miast niejako en masse wypowiedzieli posłuszeństwo robotniczej władzy mieniącej się rzeczniczką ich interesów. Poznań trafiał de facto w jej najczulszy punkt. Nie tylko bowiem pozbawiał ją legitymacji, ale jednoznacznie wskazywał, że doktryna narzucona Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej po 1945 r. po prostu się nie sprawdza. To właśnie z tej przyczyny sięgnięto po rozwiązanie tyleż drastyczne, co skuteczne: wojskową pacyfikację zbuntowanego miasta.

Na przełomie XIX i XX wieku Imperium Rosyjskie włączyło się w rywalizację o wpływy na Dalekim Wschodzie. Inwestycje w kolej i zakładanie konsorcjów handlowych ułatwić miało podporządkowanie się Mandżurii i Korei. Polityka ta doprowadziła do wybuchu w 1904 wojny z Japonią, która – ku zaskoczeniu ówczesnego świata – zakończyła się klęską Caratu. Szok spowodowany klęską ujawnił problemy społeczne i gospodarcze, które trawiły Imperium. Po masakrze pokojowej demonstracji z niedzieli 22 stycznia 1905 roku Rosję ogarnęła rewolucja, która przez historiografię nazwana została Rewolucją 1905 roku.

Ostatnio wiele uwagi poświęca się Doktrynie Monroe. Amerykańska agresja na Wenezuelę oraz powrót do haseł o aneksji Grenlandii spowodowały, że pojęcie zepchnięte niegdyś na karty książek historycznych odmieniano w mediach przez wszystkie przypadki. Czym zatem jest Doktryna Monroe i o co w niej chodzi?

Mimo że Mezoameryka była stosunkowo niewielkim regionem, stała się domem wielu zaawansowanych cywilizacji. Niektóre z nich, jak Majowie i Aztekowie, są powszechnie znane i podziwiane. Inne, jak bohaterowie tego artykułu, pozostają w zapomnieniu. A szkoda, bo ich kultura i osiągnięcia wcale nie były mniej interesujące.