Tag: praca organiczna

Jedną z kwestii łączących dziewiętnaste i dwudzieste pierwsze stulecie jest dyskusja o charakterze izby wyższej parlamentu. Ponad 150 lat temu nieszablonowe stanowisko w tej sprawie zajął filozof z Wierzenicy – August Cieszkowski. Sedno jego myśli wciąż zachowuje aktualność.

Po powstaniu Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk w 1857 roku rozpoczęto gromadzenie zróżnicowanych zbiorów, które zamierzano udostępnić zwiedzającym. Aby jednak trafić do potencjalnie zainteresowanych osób, należało zająć się promocją muzealnej kolekcji.

Jest rok 1882 po narodzeniu Chrystusa. Cała Polska podbita przez zaborców. Cała? Nie! Jedna jedyna osada zamieszkała przez nieugiętą rodzinę Zamoyskich wciąż stawia opór najeźdźcom. 

Są kobiety, które po śmierci męża rozpaczają. Inne z mniej lub bardziej skrywaną radością wkraczają we wdowie życie. Jeszcze inne robią rachunek sumienia i pytają: „w jaki sposób teraz mogę się przydać światu?”. Jadwiga Zamoyska zdecydowanie była typem nr trzy.

Po kilkunastu latach wędrówki po Poznaniu oficjalnie otwarto Muzeum im. Mielżyńskich, skarbnicę narodowych pamiątek w zaborze pruskim. Choć posiadało już ono własną siedzibę, nie oznaczało to końca problemów, z jakimi musiała mierzyć się ta instytucja, mogąca liczyć jedynie na społeczne wsparcie.

Po upadku Rzeczpospolitej, obok kolejnych spisków i powstań, Polacy podjęli też inne działania – równie ważne, choć mniej spektakularne. Należało do nich gromadzenie pamiątek historycznych, by otoczyć opieką zagrożoną polską kulturę. Kolejnym krokiem było udostępnienie zbiorów szerszej publiczności.

Maciej, Seweryn i Ignacy Mielżyńscy działali na wielu polach. Z jednej strony to uczestnicy powstań narodowych, więźniowie i emigranci, a z drugiej miłośnicy sztuki, kolekcjonerzy, działacze społeczni. Aktywni w trudnym czasie zaborów, nigdy nie zapominali o współobywatelach i rodakach.

Wielkopolscy organicznicy stawiani są za wzór cierpliwej pracy prowadzonej dla dobra wspólnego i przeciwstawianej zbrojnym wystąpieniom. Z pewnością przyniosła lepsze rezultaty, choć trzeba było na nie czekać całymi latami. Jednak wielu z tych działaczy miało w swym życiorysie także epizody wojenne.

Czy można walczyć o niepodległość bez chwytania za broń? A jeśli jest się dodatkowo kobietą bez prawa przynależności do organizacji politycznej? Członkinie Towarzystwa „Warta” udowadniały, że jest to możliwe.

Choć w szkole pojęcie „praca organiczna” sprowadza się najczęściej do przeciwstawienia jej walce zbrojnej, to jednak jej rzeczywiste znaczenie jest nieco bardziej skomplikowane.