Artykuły

Prawdziwość głównego bohatera „Trzech muszkieterów” i jego przyjaciół na tyle zastanawiała czytelników, że powstały na ten temat nawet prace naukowe. Poszukiwania w dokumentach historycznych potwierdziły, iż rzeczywisty d’Artagnan nazywał się Charles de Batz-Castelmore, faktycznie pochodził z Gaskonii, a jego życie wcale nie było nudniejsze, niż to opisał Dumas.

Są takie pomysły, które dobrze wyglądają wyłącznie w naszych głowach. Kiedy jednak myśl przeradza się w materię, efekty są co najmniej rozczarowujące. Tak właśnie było z tankietkami, owocami pierwszowojennej burzy mózgów.

Pątnicy wędrujący do Composteli stanowili częsty widok na drogach i bezdrożach średniowiecznej Europy. Do miejsca, gdzie spoczęły, jak wierzono, doczesne szczątki św. Jakuba Starszego, wyruszył także czeski możnowładca Jarosław Lew z Rožmitálu. Jego pielgrzymka miała jednak dość wyjątkowy charakter.

Za życia był rewolucjonistą i przywódcą chłopskim. Po śmierci został bohaterem narodowym, ale międzynarodową sławę przyniosła mu dopiero późniejsza rebelia wywołana w jego imieniu. Kim był i o co walczył Emiliano Zapata?

Ruch turystyczny i krajoznawczy rozwijający się na przełomie XIX i XX wieku na ziemiach polskich nie był tylko sposobem na spędzenie wolnego czasu. Wyjazdom do miast ważnych dla polskiej historii, wypadom nad morze czy w góry towarzyszyło także głośne hasło „ukochania i poznania kraju ojczystego”.

Wojna przyciąga wynalazców. To zjawisko tak stare, jak sama historia wojskowości. Niektóre pomysły wchodzą w życie, inne do kosza. Są też jednak takie, które swoją absurdalnością budzą po latach prawdziwe zdumienie.

Upadek Bony na polowaniu? Intrygi Habsburgów? Wiek Ludwiki Marii Gonzagi? Na temat przyczyn końca polskich dynastii istnieje wiele hipotez. A co, jeśli powód jest zupełnie inny?

Konwalie, barwinki czy fiołki nie przez przypadek można dziś spotkać na wielu starych cmentarzach. Nekropolie obsadzano dawniej roślinami, które miały silny związek ze sferą sacrum, często sięgający jeszcze wierzeń pogańskich. Przekonanie o magicznej mocy drzew i ziół było też mocno wrośnięte w tradycję chrześcijańską.

Może by najlepiej było zbudować sobie rodzaj ogromnej jakby menażeryji jarmarcznej i tak się przewozić z naszemi dziećmi z miejsca na miejsce. Będzie to la troisième manière de l’Oeuvre [trzecia droga Dzieła] na wózku – pisała po ogłoszeniu dekretu o tzw. rugach pruskich Jadwiga Zamoyska. Chociaż fantazja Generałowej miała zdecydowanie żartobliwy odcień, dobrze oddaje, w jak trudnym położeniu znalazła się po 1885 roku Szkoła Domowej Pracy Kobiet.

Aleksandra Szczerbińska znana jest dziś niemal wyłącznie pod nazwiskiem męża, Józefa Piłsudskiego. Przełom 2023 i 2024 roku to dobry czas, by przyjrzeć się jej własnej historii.