Artykuły

Odzyskanie niepodległości stawiało Polaków przed wieloma problemami. Jednym z nich była integracja ziem zaboru pruskiego, w których obowiązywał porządek prawny odmienny od reszty kraju. Zadanie to przypadło Ministerstwu byłej Dzielnicy Pruskiej. Czy wypełniło powierzone mu zadanie?

Jadwiga Smosarska była jedną z najjaśniejszych gwiazd filmowych dwudziestolecia międzywojennego. Publiczność kochała oglądać ją zarówno we łzawych melodramatach, jak i w radosnych komediach. Wciąż wspominamy ją jako prawdziwą królową przedwojennego ekranu.

Przez stulecia o węgierski tron toczyły się ciągłe wojny – zwykłe i domowe. Nie wystarczyło jednak pokonać przeciwników i opanować kraj. Królem mógł zostać tylko ten, kto złapał odpowiedniego arcybiskupa, zabrał go do właściwego miasta i kazał sobie włożyć na głowę tę jedną jedyną Świętą Koronę.

Tradycyjny sposób wychowania szlachcica opierał się na edukacji w domu rodzinnym. Celem było przygotowanie go do zarządzania własnym majątkiem, uczestnictwa w życiu społeczno-politycznym i obrony ojczyzny. W zgodzie z myślą chrześcijańską miał odznaczać się roztropnością oraz sprawiedliwością.

Nocleg i wypoczynek w średniowieczu kojarzy się z karczmami, gospodami i tawernami. Były wśród nich ubogie przydrożne przybytki oraz lokale godne królów, jak u słynnego Wierzynka. Istniały też jednak prawdziwe hotele. Można było w nich załatwić znacznie więcej niż tylko miejsce do spania.

Hiszpanie podbili Meksyk tak szybko, ponieważ Indianie mieli dość okrucieństwa Azteków i dlatego woleli pomóc Europejczykom – to jeden z najbardziej rozpowszechnionych mitów na temat konkwisty dokonanej przez Hernána Cortésa. Co motywowało zatem indiańskich sojuszników najeźdźców z Hiszpanii?

Szlachta kojarzy się z dobrobytem i wysoką pozycją społeczną, lecz wielu jej przedstawicieli nie miało nawet własnych poddanych. Inni tracili ziemię, popadali w zależność osobistą, a nawet chłopieli. Jedni i drudzy pozostawali poza nawiasem życia politycznego lub byli wykorzystywani przez magnatów.

W powszechnej świadomości Kresy Wschodnie często uchodzą za rodzaj arkadii. Panuje przekonanie, że właśnie stamtąd brało się wszystko, co w Polsce najlepsze. Przed wojną jednak postrzegano te ziemie jako pełne niebezpieczeństw, a wydarzenia lat dwudziestych tylko w tym utwierdzały.

Życie czeladnika w średniowiecznym mieście nie było usłane różami. 16 godzin pracy dziennie, niepewny lub wręcz niemożliwy awans i często wredny szef to codzienność młodych rzemieślników. Własny warsztat i sława mistrza często pozostawały w sferze marzeń.

Jest takie miejsce w Polsce, które omijają przewodniki po atrakcjach kraju. Jedyny sposób, by wytłumaczyć osobom z innych stron, jego położenie, to powiedzieć „między Opolem a Częstochową”. A jednak to tu znajduje się unikatowa grupa zabytków, które poza ponadczasowym pięknem mówią wiele o niezwykłych losach tych ziem.