Artykuły

Nocleg i wypoczynek w średniowieczu kojarzy się z karczmami, gospodami i tawernami. Były wśród nich ubogie przydrożne przybytki oraz lokale godne królów, jak u słynnego Wierzynka. Istniały też jednak prawdziwe hotele. Można było w nich załatwić znacznie więcej niż tylko miejsce do spania.

Hiszpanie podbili Meksyk tak szybko, ponieważ Indianie mieli dość okrucieństwa Azteków i dlatego woleli pomóc Europejczykom – to jeden z najbardziej rozpowszechnionych mitów na temat konkwisty dokonanej przez Hernána Cortésa. Co motywowało zatem indiańskich sojuszników najeźdźców z Hiszpanii?

Szlachta kojarzy się z dobrobytem i wysoką pozycją społeczną, lecz wielu jej przedstawicieli nie miało nawet własnych poddanych. Inni tracili ziemię, popadali w zależność osobistą, a nawet chłopieli. Jedni i drudzy pozostawali poza nawiasem życia politycznego lub byli wykorzystywani przez magnatów.

W powszechnej świadomości Kresy Wschodnie często uchodzą za rodzaj arkadii. Panuje przekonanie, że właśnie stamtąd brało się wszystko, co w Polsce najlepsze. Przed wojną jednak postrzegano te ziemie jako pełne niebezpieczeństw, a wydarzenia lat dwudziestych tylko w tym utwierdzały.

Życie czeladnika w średniowiecznym mieście nie było usłane różami. 16 godzin pracy dziennie, niepewny lub wręcz niemożliwy awans i często wredny szef to codzienność młodych rzemieślników. Własny warsztat i sława mistrza często pozostawały w sferze marzeń.

Jest takie miejsce w Polsce, które omijają przewodniki po atrakcjach kraju. Jedyny sposób, by wytłumaczyć osobom z innych stron, jego położenie, to powiedzieć „między Opolem a Częstochową”. A jednak to tu znajduje się unikatowa grupa zabytków, które poza ponadczasowym pięknem mówią wiele o niezwykłych losach tych ziem.

O ile pierwsze bezkrólewie po śmierci Zygmunta Augusta doprowadziło do chaosu prawnego i ustrojowego, o tyle ucieczka Henryka Walezego jeszcze tę sytuację pogłębiła. Jak rządzić krajem, skoro król jest, ale go nie ma? Przed rozwiązaniem takiej łamigłówki stanęła ówczesna szlachta.

Widzowie wciąż pamiętają jego kreacje w „Karierze Nikodema Dyzmy”, „Zaklętych rewirach” czy „Alternatywy 4”. Choć był przekonany o swoich nadzwyczajnych aktorskich zdolnościach, Roman Wilhelmi nie zawsze otrzymywał role na miarę swojego talentu…

Kuchnia staropolska kojarzy nam się głównie z mięsem, nasi przodkowie zaś ze szlacheckimi obżartuchami. Jest to jednak błędny obraz diety dawnych Polaków. Wbrew popularnym wyobrażeniom, podstawę pożywienia Słowian stanowiły głównie zboża, warzywa i aromatyczne zupy.

Gdyby zapytać przypadkowo spotkanego miłośnika historii, która partia rządziła swoim państwem najdłużej, wskazałby zapewne Komunistyczną Partię Związku Radzieckiego. Jest jednak stronnictwo, które sprawowało władzę dłużej, a przy tym nie doprowadziło kraju do ruiny. Jak było to możliwe?