Tag: Historia Polski

W 1859 roku „pośród ciszy i głębokiego milczenia widzów” w Poznaniu odsłonięto pomnik popularnego w całej Wielkopolsce narodowego wieszcza. Tę podniosłą atmosferę poprzedziły lata walki toczonej z władzami pruskimi: od lokalnej policji, przez prezesa Prowincji Poznańskiej, po rząd centralny w Berlinie.

Poznań jest siedzibą wielu interesujących placówek kulturalnych. Trudno jednak o bardziej unikalną instytucję niż MBP – muzeum całkowicie poświęcone broni pancernej. Co znajdziemy w jego pawilonach?

Losy Polaków na Wschodzie cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem krajowych i zagranicznych historyków. Rosyjska agresja na Ukrainę w lutym 2022 roku znacząco osłabiła jednak możliwości badawcze – dostęp do postradzieckich archiwów w Moskwie stał się praktycznie niemożliwy. Czas pokaże, czy i ewentualnie kiedy znów będzie można swobodnie prowadzić tam kwerendy. Pozostaje mieć nadzieję, że będzie się to odbywało w warunkach sprzyjających historykom, tak jak miało to miejsce na początku lat 90. XX wieku.

Współczesne nekropolie komunalne to zwykle monotonne rzędy nagrobków, urozmaicone zaledwie pojedynczymi drzewami i krzewami. W XIX wieku natomiast cmentarze przypominały parki i były popularnymi miejscami spacerów. Sadzona tam roślinność miała wprowadzać w odpowiedni nastrój i skłaniać do refleksji.

31 października 1918 roku na lotnisku w podkrakowskich Rakowicach życie biegło swoim zwykłym torem, a na samolotach widniały czarne austriackie krzyże. Następnego dnia baza stała się pierwszym lotniskiem odradzającej się Rzeczypospolitej. Jak doszło do tego przewrotu i zmiany władzy?

Tematyka chłopskich losów w minionych wiekach od dawna stanowi przedmiot zainteresowania polskich historyków – patrzono na nią już z perspektywy walki klas, nierówności społecznych, przemocy czy tak ważnego dla ówczesnych ludzi pojęcia honoru. Mogłoby się wydawać zatem, że temat chłopskiego życia w średniowieczu i nowożytności jest już wyeksploatowany na wszystkie możliwe sposoby i trudno napisać na ten temat cokolwiek naprawdę nowego. Nic podobnego – Mateusz Wyżga udowadnia, że jeśli spojrzymy na życie mieszkańców wsi nie tylko z perspektywy współczesnego historyka, ale również „wiejskiego gospodarza”, nasz odbiór minionych wieków znacząco się zmieni.

Jadąc z Poznania do Międzychodu, mijamy nieco zapomniany cmentarzyk w Orzeszkowie, na którym widoczny jest żeliwny obelisk. Tylko nieliczni znają dzieje tego miejsca, choć skrywa ono wiele ciekawych historii. Jedna z nich dotyczy znanego niegdyś działacza narodowego i pastora tamtejszej parafii.

Czasami w ręce recenzenta trafia książka bliska ideałowi. Ostre pióro autora, lekki styl, głębia spojrzenia – wszystko to predestynuje pracę do najwyższych ocen. Niestety, po głębszym spojrzeniu pojawia się pewne „ale”, lekko psujące recenzencki nastrój.

Najbardziej znanymi polskimi akrobatami lotniczymi była grupa zwana „Trójką Bajana” z 2. Pułku Lotniczego w Krakowie-Rakowicach. Do dzisiaj krążą o nich legendy, np. że latali ze skrzydłami powiązanymi sznurkami. Trójka ta miała swoją renomę, ale i konkurencję, o której dziś mało kto pamięta.

Ponoć nie powinno się oceniać książki po okładce, jednak to, w jaki sposób wydawca prezentuje czytelnikom swoją propozycję, stanowi podpowiedź na temat zawartości publikacji....