Artykuły

Historia Pomorza Gdańskiego w XX wieku to fascynująca i wciągająca opowieść, do dziś czekająca na pełne opisanie. Jednym z najciekawszych wątków jest sprawa połączenia Pomorza z Polską w 1920 roku – procesu pełnego rozczarowań i niepokojów.

Maciej, Seweryn i Ignacy Mielżyńscy działali na wielu polach. Z jednej strony to uczestnicy powstań narodowych, więźniowie i emigranci, a z drugiej miłośnicy sztuki, kolekcjonerzy, działacze społeczni. Aktywni w trudnym czasie zaborów, nigdy nie zapominali o współobywatelach i rodakach.

Nad hiszpańskim imperium kolonialnym przez długie stulecia nie zachodziło słońce, a jego istnienie wywarło ogromny wpływ na losy milionów ludzi. Podbój Meksyku i Peru był błyskawiczny, ale w przypadku Filipin Hiszpanom nie poszło tak łatwo.

Ciekawym zjawiskiem epoki nowożytnej były zakładane przez władców, szlachtę i naukowców gabinety osobliwości. Eksponaty oraz forma ich prezentacji i opisu lokowały je na pograniczu wiary, sztuki i nauki. Choć nie tak liczne jak w Europie Zachodniej, istniały też Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Dwudziestolecie międzywojenne było świadkiem kilku wojen, które stały się poligonami dla broni użytych później na polach bitew II wojny światowej. Również w Ameryce Południowej rozegrał się konflikt, w którym użyto broni pancernej, lotnictwa i okrętów wojennych, tyle że na bardzo, bardzo małą skalę.

Skromny chłopak z Sieradza z fenomenalnym talentem fryzjerskim stworzył firmę o światowym zasięgu, która zarabiała miliony. Był celebrytą podziwianym przez elity i zwykłych ludzi. Ostatnie lata życia spędził jednak w biedzie i samotności, a jego majątek zniknął.

Wielka Wojna zmusiła poetów do skierowania swej twórczości na zupełnie nowe, nieznane dotychczas tory. Ich wiersze wyrażały entuzjazm pierwszych wojennych tygodni, niepokoje i nadzieje młodych ludzi, jak i oddawały całą grozę wojennej rzeczywistości.

Dzisiejsze czołgi to wypełnione elektroniką potężne maszyny zdolne do rażenia odległych celów. Ich protoplastą był Renault FT – mały czołg Wielkiej Wojny zrodzony z potrzeby i oszczędności. Ustępował wielkością konkurencji, ale to on wyznaczył drogę rozwoju broni pancernej na następne sto lat.

Rogatywka od ponad 200 lat jest symbolem narodowym, ale dla Sił Zbrojnych PRL była dość kłopotliwa – jednocześnie wzbudzała pozytywne odczucia i wydawała się „klasowo obca”. W dobie stanu wojennego gen. Jaruzelski uznał jednak, że najlepszym lekarstwem na problemy jest… patriotyzm.

Czego możemy dowiedzieć się z pastorałki sprzed 82 lat? I to jeszcze takiej, w której występują żołnierze, zmarli dawno królowie i uchodźcy ze Wschodu, a to wszystko na polskiej granicy?