Artykuły

Latem 1940 roku III Rzesza znajdowała się u szczytu swej militarnej potęgi. Francja skapitulowała, a Brytyjczycy musieli uciekać za kanał La Manche. Dla wielu obserwatorów sytuacja była jasna – inwazja na Wyspy Brytyjskie była nieunikniona.

Założenie munduru i wyruszenie na front I wojny światowej oznaczało pozostawienie cywilnego życia daleko za sobą. Nie wszyscy jednak odrzucili swoje dawne „ja”. Wśród żołnierzy znalazły się osoby z literackim zacięciem, które dzieliły się swoimi tekstami z czytelnikami gazet z rodzinnych stron.

Omawiając ważne wydarzenia w naszej długiej i skomplikowanej historii, warto czasami skorzystać z okazji do spojrzenia na nie obcymi oczyma. Jest to szczególnie ważne w przypadku zdarzeń wywołujących do dziś znaczne emocje, takich jak kampania polska (zwana wrześniową) z 1939 roku.

Hernán Cortés podbił ogromne imperium Azteków w nieco ponad dwa lata, Francisco Pizarro jeszcze szybciej pokonał Inków. Opanowanie zamieszkiwanego przez Majów Jukatanu zajęło Hiszpanom 20 lat. Jak to możliwe, że tak niewielki i ubogi region Nowego Świata bronił się tak długo?

Spór o autorstwo planu bitwy warszawskiej wciąż budzi skrajne emocje. Narodził się niemal równocześnie ze zwycięstwem, a jego temperaturę przez lata podsycały waśnie polityczne. 100 lat później nie powinniśmy jednak patrzeć na tę kwestię przez pryzmat mitów, lecz trzymać się faktów. A te są jasne.

Przemieszczanie się po terenach rozległego państwa polsko-litewskiego nie było łatwe. Koła łamiące się na wyboistych traktach i wozy tonące w błocie to tylko początek listy problemów czekających na gościńcach. Mimo to nie brakowało ludzi podróżujących zarówno w interesach, jak i dla przyjemności.

Piechota niosła na swoich barkach główny ciężar walk z Armią Czerwoną. Wiązało się to z ogromnym poświęceniem, które wyciskało z wojaków ostatnie resztki sił fizycznych i psychicznych. Jak wyglądało szkolenie i życie na froncie żołnierzy nowo powstałego Wojska Polskiego?

Jednym z bardziej charakterystycznych, a nieistniejących już budynków dawnej Warszawy była Heca zwana też szczwalnią. Ciesząca się raczej złą sławą arena walk z zwierząt zmieniła się z czasem w cyrk, w którym podziwiać można było występy akrobatów, siłaczy i innych sztukmistrzów.

Gdy dawni bohaterowie podpadną radykalnym politykom, znikają z pomników, tablic pamiątkowych i nazw ulic. Niektórzy potrafią jednak przetrwać niejedną czystkę. Również w Polsce, przez którą przetoczyła się niedawno nowa fala dekomunizacji.

Inaczej niż Wandalowie, Goci czy Burgundowie, Frankowie zbudowali na gruzach Imperium Rzymskiego organizmy państwowe, z których wywodzą się nie tylko Francja i Niemcy, lecz także Niderlandy, Belgia, Luksemburg i Szwajcaria. Do dziś tworzą one rdzeń Europy. Jak udało im się dokonać tego dzieła?