Artykuły

Czas wakacyjnych wyjazdów to świetna okazja do spotkań z historią, szczególnie tych nieoczekiwanych. Nigdy przecież nie wiemy, co może spotkać nas za rogiem. Może to być na przykład czeski schron bojowy. Albo dwa. Miały służyć obronie przed Niemcami, nigdy jednak nie dano im odegrać tej roli.

W USA genealogia jest jednym z najpopularniejszych hobby, a również w Polsce jest bardzo modna. Tylko co w tym takiego fascynującego? Dlaczego warto poświęcić się tym żmudnym badaniom?

Wydawało się, że grunwaldzki triumf umożliwił zadanie Krzyżakom śmiertelnego ciosu. Siedziba wielkich mistrzów była na wyciągniecie ręki. Ale czy przygotowany do obrony zamek w Malborku był możliwy do zdobycia ówczesnymi środkami techniki wojennej?

W 1939 roku krzykliwe plakaty i rozpłomieniona prasa głosiły hasło „Silni, zwarci, gotowi!”. Oficjalnie żadne zagrożenie nie było nam straszne, jednak pod płaszczykiem propagandy kryły się liczne niedociągnięcia. Nie brakło ich także w mieście „z morza i marzeń” – Gdyni.

Wincenty Kadłubek i jego „Kronika polska” nie mają dobrej prasy. Jedni nabijają się z fantastycznych, bajkowych historii, innych odstrasza nadmiernie kwiecisty styl. Wielu oskarża kronikarza o zapoczątkowanie mitu Wielkiej Lechii. Ale to nie powody, by lekceważyć jego przesłanie.

W ostatnim czasie żywe są dyskusje o granicach tolerancji, poprawności politycznej i wolności słowa. W tym kontekście szczególnie ciekawa jest sprawa profanacji hostii dokonanej w XVI wieku. Erazm Otwinowski wyrwał wówczas księdzu monstrancję, rzucił na ziemię i podeptał. Jaka kara go spotkała?

W serialu „Downton Abbey”, opowiadającym o arystokratach z początku XX wieku, hrabina wdowa dziwi się, gdy słyszy słowo „weekend”. Choć może to wydawać się nieco śmieszne, pojęcia takie jak „wakacje” mogły być arystokracji nieznane – wszak trudno definiować czas wolny osoby, która nie musi pracować.

Bitwa pod Grunwaldem to jedna z największych wiktorii polskiego oręża, ale często mówi się, że nie została w pełni wykorzystana. Krzyżacy nie stracili prawie żadnych ziem i jeszcze przez sto lat toczyli wojny z Polską. Mimo to zakon już nigdy nie odzyskał dawnej potęgi. Dlaczego?

Zdecydowana większość polskich chłopów nigdy nie widziała swojego króla. Augusta III pomylili nawet ponoć… z buldogiem. A jednak dla wielu z nich monarcha był drogim opiekunem i obrońcą przed samowolą panów.

W 1945 roku wyniszczona wojną Polska łatwo mogła stać się krajem dramatycznego kryzysu humanitarnego. Na szczęście jednak kraje koalicji antyhitlerowskiej przewidziały ten czarny scenariusz i zawczasu podjęły działania, by do niego nie dopuścić. Zadanie to powierzono UNRRA.