Recenzje

Jeden z pruskich generałów, obserwując szarżę francuskiej kawalerii podczas bitwy pod Sedanem w 1870 roku, powiedział „To piękne, ale tak się nie walczy”. Parafrazując te słowa i odnosząc je do najnowszego filmu Ridleya Scotta, można powiedzieć, że „To jest (czasami) piękne, ale tak to nie wyglądało”.

Do książki Joanny Kuciel-Frydryszak mam podejście ambiwalentne. Po długiej lekturze wynotowałam listę zastrzeżeń, z których najważniejsze brzmi: to nie jest książka historyczna. Jej popularność jest jednak nieprzypadkowa, a czytelniczka czy czytelnik spoza środowiska akademickiego chętniej sięgnie dzięki niej po opowieści i pamiątki po swoich własnych przodkiniach niż po lekturze tekstów specjalistycznych.

Rzadko kiedy na półki księgarskie trafia pozycja o tak perfekcyjnie dobranym tytule. „Już nie żyjesz” to nie przenośnia – ta książka naprawdę jest tak zła, że wrażliwy czytelnik może nie przeżyć jej lektury.

Losy Polaków na Wschodzie cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem krajowych i zagranicznych historyków. Rosyjska agresja na Ukrainę w lutym 2022 roku znacząco osłabiła jednak możliwości badawcze – dostęp do postradzieckich archiwów w Moskwie stał się praktycznie niemożliwy. Czas pokaże, czy i ewentualnie kiedy znów będzie można swobodnie prowadzić tam kwerendy. Pozostaje mieć nadzieję, że będzie się to odbywało w warunkach sprzyjających historykom, tak jak miało to miejsce na początku lat 90. XX wieku.

Tematyka chłopskich losów w minionych wiekach od dawna stanowi przedmiot zainteresowania polskich historyków – patrzono na nią już z perspektywy walki klas, nierówności społecznych, przemocy czy tak ważnego dla ówczesnych ludzi pojęcia honoru. Mogłoby się wydawać zatem, że temat chłopskiego życia w średniowieczu i nowożytności jest już wyeksploatowany na wszystkie możliwe sposoby i trudno napisać na ten temat cokolwiek naprawdę nowego. Nic podobnego – Mateusz Wyżga udowadnia, że jeśli spojrzymy na życie mieszkańców wsi nie tylko z perspektywy współczesnego historyka, ale również „wiejskiego gospodarza”, nasz odbiór minionych wieków znacząco się zmieni.

Wrota Europy. Zrozumieć Ukrainę – kolejna już na naszym rynku książka Serhiia Plokhy’ego (w polskiej transkrypcji Serhij Płochij) – ukazała się na polskim rynku...

Bolesław Bierut, Jakub Berman, Stanisław Radkiewicz czy Julia Brystiger nie zapisali się na kartach polskiej historii w chwalebny sposób. Byli przy tym przedstawicielami pokolenia polskich komunistów, którzy od początkowego buntu, poprzez nielegalną działalność, doszli po II wojnie światowej do władzy, odciskając na polskich losach trwały ślad.

Czasami w ręce recenzenta trafia książka bliska ideałowi. Ostre pióro autora, lekki styl, głębia spojrzenia – wszystko to predestynuje pracę do najwyższych ocen. Niestety, po głębszym spojrzeniu pojawia się pewne „ale”, lekko psujące recenzencki nastrój.

Ponoć nie powinno się oceniać książki po okładce, jednak to, w jaki sposób wydawca prezentuje czytelnikom swoją propozycję, stanowi podpowiedź na temat zawartości publikacji....

Maria Dulębianka przez wiele lat pozostawała w cieniu Konopnickiej i innych artystek przełomu XIX i XX wieku. Teraz może w końcu zagrać pierwsze skrzypce – a to za sprawą wydanej w czerwcu biografii: Samotnica. Dwa życia Marii Dulębianki autorstwa Karoliny Dzimiry-Zarzyckiej.