Tag: Ameryka prekolumbijska

Nie jest łatwo interesować się historią Azteków w Polsce. A przynajmniej nie jest łatwo zacząć. Nowych publikacji nie ma wiele, a żeby kupić te, które u nas dostępne, trzeba poświęcić dużo czasu i pieniędzy. Po angielsku z kolei materiałów jest tak dużo, że nie wiadomo, od czego zacząć, a sporo jest przy tym literatury opartej na taniej sensacji. I w tym miejscu pojawiła się Camilla Townsend z książką „Piąte Słońce. Nowa historia Azteków”.

Mimo że Mezoameryka była stosunkowo niewielkim regionem, stała się domem wielu zaawansowanych cywilizacji. Niektóre z nich, jak Majowie i Aztekowie, są powszechnie znane i podziwiane. Inne, jak bohaterowie tego artykułu, pozostają w zapomnieniu. A szkoda, bo ich kultura i osiągnięcia wcale nie były mniej interesujące.

„Tyle tam było wysokich wież i świątyń, i budowli wznoszących się wprost z wody, a wszystko murowane z kamienia, że niektórzy żołnierze nasi pytali, czy to, co widzimy, nie jest snem” – pisał hiszpański żołnierz i kronikarz o stolicy Azteków, Tenochtitlán. Czy miasto rzeczywiście było tak niezwykłe?

Gdzie narodziła się cywilizacja? Najbardziej oczywiste odpowiedzi to Mezopotamia i Egipt, a także Chiny i Dolina Indusu. Było jednak przynajmniej jeszcze jedno miejsce, w którym powstała zaawansowana kultura miejska – równie stara, jak piramidy w Gizie. Mowa tu o Peru, a konkretnie o mieście Caral.

Wiadomo, że Aztekowie składali ofiary z ludzi, lecz otwarte pozostaje pytanie, jak wiele osób ginęło w ten sposób. Entuzjaści sensacji i zwolennicy tezy o wyjątkowym okrucieństwie tego ludu przywołują straszliwą masakrę dokonaną na inaugurację Wielkiej Świątyni. Rzekomo zabito wówczas 80 400 jeńców.

Prekolumbijskie Peru było ojczyzną wielu niezwykłych cywilizacji. Należy do nich Nazca – kultura, która pozostawiła po sobie imponujące geoglify, czyli ogromne rysunki zwierząt i mitycznych postaci. Według niektórych są one dziełem kosmitów. Prawda jest bardziej przyziemna, ale i tak interesująca.

Banałem jest stwierdzenie, że piłka nożna to sport budzący ogromne emocje. Czasem przegrana reprezentacji staje się narodową tragedią. Jednak dla mieszkańców Mezoameryki gra w piłkę była czymś zdecydowanie bardziej poważnym. Boisko stanowiło wrota do zaświatów, a przegranym często groziła śmierć.

Z czym kojarzy się Amazonia? Z nieprzebytymi lasami, jadowitymi wężami, piraniami i nielicznymi ludźmi mieszkającymi w odciętych od świata osiedlach. Jest w tym trochę prawdy, ale nie zawsze tak było. Przed przybyciem Europejczyków Amazonia była gęsto zaludnionymi i tętniącym życiem miejscem.

Pomysł, by zapisywać złożone informacje przy użyciu sznurka i węzełków wydaje się dość dziwaczny. A jednak tego właśnie sposobu używali Inkowie, by zarządzać swoim olbrzymim imperium. Czym było, a czym nie było kipu – inkaskie pismo węzełkowe?

Kiedy Hernán Cortés wylądował na wybrzeżu Meksyku, mógł jedynie podejrzewać, że stoi u bram imperium sięgającego aż do Pacyfiku i dżungli Gwatemali. Zapewne nie wiedział też, że zaledwie sto lat wcześniej imperium nie istniało, a dzieje jego powstania są pełne okrucieństwa, brutalności i zdrady.