Tag: Historia Polski

Po upadku Rzeczpospolitej, obok kolejnych spisków i powstań, Polacy podjęli też inne działania – równie ważne, choć mniej spektakularne. Należało do nich gromadzenie pamiątek historycznych, by otoczyć opieką zagrożoną polską kulturę. Kolejnym krokiem było udostępnienie zbiorów szerszej publiczności.

Jesienią zeszłego roku staraniem Ośrodka Karta ukazała się dwutomowa publikacja źródłowa pod redakcją Andrzeja Turowskiego zatytułowana Lobbyści: Zachodni rzecznicy polskiej niepodległości. Umożliwia ona spojrzenie na odrodzenie Rzeczpospolitej z amerykańsko-brytyjskiego puntu widzenia.

Śmierć króla, choć była naturalnym końcem ludzkiego życia, ściśle wiązała się z kwestią monarszego majestatu i wykorzystywana była do manifestacji zwierzchnictwa nad państwem i poddanymi. Ideologia władzy wpływała zarówno na ostatnie chwile panującego, jak i jego pogrzeb oraz przekazanie władzy.

Krakowska Akademia Sztuk Pięknych była prawdziwą kuźnią kadr wojskowych. Przed I wojną światową wyszło z niej siedmiu artystów, którzy w armii polskiej otrzymali generalskie stopnie. Wielu studentów i absolwentów trafiło do Legionów, ponad czterdziestu zostało tam oficerami.

Czystki kadrowe, nowe przedmioty szkolne, polityczne treści w podręcznikach – polska oświata przeżyła w końcu lat 40. XX w. potężną ofensywę ideologiczną. W miejsce tradycyjnych placówek z jeszcze przedwojenną kadrą tworzono „nową szkołę” mającą kształtować „nowego człowieka” i służyć celom partii.

Nie pamiętam już, kiedy ostatnio szukałem jakiejś książki z takim entuzjazmem. Temat poruszany przez Autorkę jest mi bardzo bliski, więc rzuciłem się na wspomnianą publikację ze sporym czytelniczym apetytem. Niestety, szybko pojawiła się zgaga.

W 1945 roku polscy politycy i wojskowi w Londynie byli przekonani, że wkrótce dojdzie do kolejnej wojny – tym razem państw zachodnich z ZSRS – a Wojsko Polskie odegra w niej znaczącą rolę. Polska armia na Zachodzie miała liczyć kilkaset tysięcy żołnierzy i wywalczyć sobie drogę powrotną do kraju.

Aż do XIX stulecia niewielu Europejczyków miało okazję podziwiać na własne oczy egzotyczną faunę, znane są jednak przykłady zwierząt przywożonych w dawnych wiekach z odległych lądów na Stary Kontynent. Niektóre z nich trafiały również na ziemie polskie. Co o nich wiemy?

Na półkach księgarskich i bibliotecznych znaleźć można liczne biografie postaci aktywnych w czasach Polski Ludowej, przede wszystkim ludzi kultury, a coraz częściej również polityków. Wydana w ostatnim czasie publikacja poświęcona Mieczysławowi F. Rakowskiemu zdecydowanie wyróżnia się na tym tle – to nowoczesna biografia ważnej (i ciekawej!) postaci przedstawionej na tle wielkich wydarzeń powojnia.

Historia Pomorza Gdańskiego w XX wieku to fascynująca i wciągająca opowieść, do dziś czekająca na pełne opisanie. Jednym z najciekawszych wątków jest sprawa połączenia Pomorza z Polską w 1920 roku – procesu pełnego rozczarowań i niepokojów.