Tag: Nowożytność

Rok po rozpoczęciu nowej inwazji Rosji na Ukrainę przypominamy wywiad z dr Martą Studenną-Skrukwą, który przeprowadziliśmy kilka dnia dni po wybuchu wojny. Rozmawialiśmy z nią wówczas o historii Ukrainy, Donbasie, tożsamości ukraińskiej i zmianach, jakie nastąpiły w Ukrainie po Pomarańczowej Rewolucji oraz Rewolucji Godności.

Potomek królewskiego rodu Inków wywołał powstanie, które zagroziło hiszpańskiemu panowaniu w Peru. Zginęły w nim dziesiątki tysięcy osób, a okrucieństwo powstańców przeszło do legendy. Dlaczego doszło do rebelii i czy mogło powstać niezależne państwo rządzone przez rdzennych mieszkańców Andów?

Pojawiające się w mediach społecznościowych fotografie ukraińskich pojazdów oznaczonych „krzyżami belkowymi” wywołały falę oskarżeń o kultywowanie ideologii neonazistowskiej w szeregach ZSU. Mało kto jednak zadał sobie trud, by zbadać historię tego symbolu. A jest w czym grzebać.

Losy niewolników z południa USA są obecne w kulturze masowej, nakręcono o nich wiele filmów, napisano mnóstwo książek. Inaczej jest z niewolnikami z kolonialnej Brazylii. Ich historia to także opowieść o oporze wobec kolonialnych panów i bronionym przez prawie sto lat wolnym państwie – Palmares.

Jego rysunki zreprodukowano w tysiącach kopii, zdobiących karty podręczników i witryny antykwariatów. Prace Erika Dahlbergha prezentują ogromny artystyczny kunszt i pozwalają zachować pamięć o wielu nieistniejących już zamkach i pałacach. Jednak piękno rycin szwedzkiego artysty jest zwodnicze.

W opinii rewolucjonistów uosabiała wszystko, co złe w monarchii i systemie, który chcieli obalić. Jeśli jednak przyjrzeć się bliżej postaci Marii Antoniny, trudno uznać ją za jedyną winowajczynię nieszczęść królestwa. Można natomiast dostrzec głębsze przyczyny nienawiści, jaką do niej pałano.

„Jest to prawdziwa brama piekła, którą Bóg pozwolił odkryć, by połykała dusze. Jest to wzgórze, na niezwykle zimnym pustkowiu, wokół którego, na sześć lig, we wszystkich kierunkach, nie rośnie ani jedna roślina, którą mogłyby się pożywić zwierzęta, nie ma też drewna by ugotować jedzenie”.

Śmierć króla, choć była naturalnym końcem ludzkiego życia, ściśle wiązała się z kwestią monarszego majestatu i wykorzystywana była do manifestacji zwierzchnictwa nad państwem i poddanymi. Ideologia władzy wpływała zarówno na ostatnie chwile panującego, jak i jego pogrzeb oraz przekazanie władzy.

Zdobywca imperium Inków, Francisco Pizarro, krótko cieszył się ze swoich podbojów – w 1541 roku zginął zamordowany w wyniku spisku. Jego bracia zemścili się na zabójcach, jednak spokój w Peru nie trwał długo. Polityka hiszpańskiej Korony spowodowała kolejną krwawą wojnę.

Budowa hiszpańskiego imperium kolonialnego kojarzy się zapewne większości czytelników z podbojami wielkich imperiów Azteków i Inków. Pokonanie rdzennej ludności wcale nie oznaczało jednak końca kłopotów dla hiszpańskiej Korony. W Peru autorzy konkwisty toczyli ze sobą krwawe wojny przez prawie 20 lat.