Tag: Rzeczpospolita Obojga Narodów

Franciszek II Rakoczy zyskał nieśmiertelną sławę jako węgierski bohater narodowy i przywódca antyhabsburskiego powstania. Jego pomnik stoi dziś przed parlamentem w Budapeszcie. Węgrzy nie chcą jednak pamiętać, że ich ukochany książę wyzwalanie ojczyzny zaczął od przygody ze starszą od niego mężatką.

Królowanie nie było łatwym zajęciem. Załatwianie spraw urzędowych nieraz kończyło się późno w nocy, a dzień zaczynał się nawet o czwartej rano. Bywało i tak, że król miesiącami przebywał w obozie wojennym. Jeśli jednak chciał, miał dość czasu na rozwijanie pasji i zainteresowań.

Ormianie są związani z Polską od wieków i wnieśli istotny wkład w jej rozwój gospodarczy i kulturowy. W historii Rzeczypospolitej zapisało się wielu uczonych, duchownych, żołnierzy, kupców i dyplomatów z tego narodu. Wśród nich jest także dwóch podróżników: Sefera Muratowicza i Symeona z Zamościa.

Nowożytny dwór królewski był podstawową instytucją polityczną państwa – centrum sprawowania władzy, a zarazem źródłem prestiżu i wyznacznikiem rozwoju sztuki, mody, obyczajów oraz wychowania. Jak wypadały dworskie obyczaje francuskie czy hiszpańskie w porównaniu z Polskimi?

Wraz z rozwojem nauki Polacy przestali być szaleńcami, a stali się ludźmi chorymi psychicznie. Kiedy nastąpiła ta zmiana? Jak rozwijała się historia polskiej psychiatrii? Jak wyglądała opieka nad osobami cierpiącymi na choroby psychiczne w czasach I Rzeczpospolitej?

Bogactwo polskich magnatów obrosło legendami. Ich dwory liczyły setki osób, a pałace do dziś oszałamiają przepychem (o ile przetrwały). Czy rzeczywiście jednak magnaci utrzymywali wielotysięczne armie i przewyższali dochodami samego króla?

Z wielką bojaźnią oczekiwano śmierci Zygmunta Augusta. Oznaczała ona bezkrólewie, do którego niewykończony gmach Rzeczpospolitej nie był przygotowany. Wbrew późniejszym stereotypom, szlachta potrafiła się jednak zorganizować i zapobiec anarchii.

Wolna elekcja sprawiała, że każdy szlachcic w Rzeczpospolitej był potencjalnym wyborcą. Oznaczało to zakrojoną na wielką skalę kampanię wyborczą, w której nie wahano się nazywać kandydata na króla zbrodniarzem, a jego matki ladacznicą.

W jednej z XVIII-wiecznych książek quasinaukowych pisano, że mózg chłopski podobny jest do pługa. Rola chłopa pańszczyźnianego w rzeczywistości Polski szlacheckiej była jasno określona, choć jego los nie zawsze wyglądał tak źle, jak to się czasem przedstawia.

Brak nowoczesnej aprowizacji wojska oraz pustki w skarbcach państw europejskich napędzały machinę śmierci, jaką były przemarsze nieopłaconego i głodnego sołdactwa. Tak było również w przypadku wojsk Rzeczypospolitej.