Tag: historia polityczna

Hernán Cortés podbił ogromne imperium Azteków w nieco ponad dwa lata, Francisco Pizarro jeszcze szybciej pokonał Inków. Opanowanie zamieszkiwanego przez Majów Jukatanu zajęło Hiszpanom 20 lat. Jak to możliwe, że tak niewielki i ubogi region Nowego Świata bronił się tak długo?

Gdy dawni bohaterowie podpadną radykalnym politykom, znikają z pomników, tablic pamiątkowych i nazw ulic. Niektórzy potrafią jednak przetrwać niejedną czystkę. Również w Polsce, przez którą przetoczyła się niedawno nowa fala dekomunizacji.

Inaczej niż Wandalowie, Goci czy Burgundowie, Frankowie zbudowali na gruzach Imperium Rzymskiego organizmy państwowe, z których wywodzą się nie tylko Francja i Niemcy, lecz także Niderlandy, Belgia, Luksemburg i Szwajcaria. Do dziś tworzą one rdzeń Europy. Jak udało im się dokonać tego dzieła?

Po zawarciu unii lubelskiej Mikołaj Naruszewicz pisał do Mikołaja Radziwiłła: „[nastąpił] pogrzeb i zgładzenie na wieczne czasy wolnej a udzielnej Rzeczypospolitej [litewskiej], niegdy Wielkiego Księstwa Litewskiego”. Czy Litwa naprawdę utraciła wówczas swoją podmiotowość?

Budowa hiszpańskiego imperium w Nowym Świecie była przedsięwzięciem bez precedensu. W krótkim czasie udało się podbić i zagospodarować ogromne terytoria rozciągające się od Meksyku aż po Chile. Nie byłoby to możliwe bez przymusowej pracy tysięcy Indian. Jak działał ten okrutny system – encomienda?

W lipcu 1651 roku pod Krakowem dokonano okrutnej egzekucji. Na palu zginął Aleksander Kostka-Napierski, przywódca chłopskiego powstania na Podhalu. Jak ocenić dziś jego czyny? Walczył w obronie uciskanych chłopów czy spiskował z wrogami Rzeczpospolitej?

Wojna polsko-bolszewicka nie została nigdy wypowiedziana, a walki toczyły się początkowo w pewnej próżni prawnej i wojskowej. Nic dziwnego zatem, że data jej rozpoczęcia nie jest oczywista. Nie brakuje też działań propagandowych mających przerzucić odpowiedzialność za wybuch konfliktu na stronę polską.

Szalona radość i narodowa duma czy raczej niechęć i strach przed nieznanym i niechcianym? Powstanie niepodległej Rzeczypospolitej nie przez wszystkich jej mieszkańców zostało przyjęte z zadowoleniem. Byli tacy, dla których oznaczało to obcą władzę, kolejne obciążenia, a nawet nową niewolę.

Wszystko było gotowe i zaplanowane. Igrzyska olimpijskie w Tokio miały wyznaczone miejsce, datę i godzinę rozpoczęcia. Mimo to Japończycy zrezygnowali z organizacji imprezy, a kryzys gospodarczy zmusił ich do wykorzystywania nawet szczurzych skórek. A najgorsze miało dopiero nadejść…

Odradzająca się Rzeczpospolita nie mogła liczyć na pokój. Wojna groziła ze wszystkich stron, a nowo powstałe państwo mogło zniknąć zanim zdążyłoby się pojawić na nowych mapach. Pilną potrzebą była więc organizacja wojska, które uchroniłoby Polskę przed upadkiem. Jak tego dokonano?