Czytaj

Śmierć króla, choć była naturalnym końcem ludzkiego życia, ściśle wiązała się z kwestią monarszego majestatu i wykorzystywana była do manifestacji zwierzchnictwa nad państwem i poddanymi. Ideologia władzy wpływała zarówno na ostatnie chwile panującego, jak i jego pogrzeb oraz przekazanie władzy.

Mało która broń II wojny światowej wryła się tak mocno w społeczną pamięć, jak amerykańska „bazooka”. Ta wyrzutnia rakiet przeciwpancernych stała się wzorcem i imiennikiem dla całej nowej gałęzi uzbrojenia, choć jej początki sięgają pewnego złomowiska.

Knajpa skąpana w półmroku. W tle słychać delikatny głos Tary Nome Doyle niosący marzenie o nocnym spotkaniu kochanków chcących ukraść dla siebie jeszcze jeden taniec. Kolejne frazy prześlizgują się między gośćmi lokalu. A wśród nich, gdzieś na uboczu, siedzą spiskowcy zamierzający obalić dyktatora.

Zdobywca imperium Inków, Francisco Pizarro, krótko cieszył się ze swoich podbojów – w 1541 roku zginął zamordowany w wyniku spisku. Jego bracia zemścili się na zabójcach, jednak spokój w Peru nie trwał długo. Polityka hiszpańskiej Korony spowodowała kolejną krwawą wojnę.

Krakowska Akademia Sztuk Pięknych była prawdziwą kuźnią kadr wojskowych. Przed I wojną światową wyszło z niej siedmiu artystów, którzy w armii polskiej otrzymali generalskie stopnie. Wielu studentów i absolwentów trafiło do Legionów, ponad czterdziestu zostało tam oficerami.

Czystki kadrowe, nowe przedmioty szkolne, polityczne treści w podręcznikach – polska oświata przeżyła w końcu lat 40. XX w. potężną ofensywę ideologiczną. W miejsce tradycyjnych placówek z jeszcze przedwojenną kadrą tworzono „nową szkołę” mającą kształtować „nowego człowieka” i służyć celom partii.

Nie pamiętam już, kiedy ostatnio szukałem jakiejś książki z takim entuzjazmem. Temat poruszany przez Autorkę jest mi bardzo bliski, więc rzuciłem się na wspomnianą publikację ze sporym czytelniczym apetytem. Niestety, szybko pojawiła się zgaga.

Wiadomo, że Aztekowie składali ofiary z ludzi, lecz otwarte pozostaje pytanie, jak wiele osób ginęło w ten sposób. Entuzjaści sensacji i zwolennicy tezy o wyjątkowym okrucieństwie tego ludu przywołują straszliwą masakrę dokonaną na inaugurację Wielkiej Świątyni. Rzekomo zabito wówczas 80 400 jeńców.

Smutek. Uczucie to zdawało się emanować ze wszystkiego wokół i ogarniało mieszkańców Poczdamu. Zachmurzone niebo jakby jednoczyło się z nimi w chwili dojmującego przygnębienia i żałoby. Cesarz Wilhelm II nie potrafił ukryć żalu, choć zmarła osoba, której wszystkie ideały odrzucił.

Historia jest usiana mitami niczym polska plaża parawanami. I tak jak parawany blokują nam widok na morze, tak mity zakłócają historykom i entuzjastom spojrzenie na przeszłość. Plażowe starcia o przestrzeń są jednak prostsze niż te toczone na kartach literatury naukowej.